Nasze certyfikaty
Ogólne informacje o badaniu PIRLS
- 22.04.2026 13:00
- PIRLS (Progress in International Reading Literacy Study) – Międzynarodowe Badanie Postępów Biegłości w Czytaniu to międzynarodowy, cykliczny program pomiaru osiągnięć szkolnych uczniów. Badanie jest realizowane co pięć lat (pierwsze edycja przeprowadzona była w 2001 roku) i jest jednym z największych na świecie projektów badawczych dotyczących osiągnięć edukacyjnych. Badanie jest organizowane przez Międzynarodowe Stowarzyszenie Mierzenia Osiągnięć Szkolnych – IEA, z siedzibą w Amsterdamie. Pierwszą i drugą realizowaną w Polsce edycję badania (w 2006 i 2011 roku) przeprowadził zespół pracowników Centralnej Komisji Egzaminacyjnej pod kierownictwem prof. dr hab. Krzysztofa Konarzewskiego. Realizację kolejnych edycji badania Ministerstwo Edukacji Narodowej powierzyło Instytutowi Badań Edukacyjnych.
Badanie PIRLS 2021 zostało dofinansowane ze środków budżetu państwa w wysokości 2 480 398,39 zł.
Badanie PIRLS 2026 prowadzone jest w ramach projektu „Przygotowanie i realizacja międzynarodowych badań edukacyjnych w obszarze kompetencji kluczowych” finansowanego z Funduszy Europejskich dla Rozwoju Społecznego (FERS).
Głównym celem badania PIRLS jest pomiar umiejętności rozumienia czytanego tekstu, w jego dwóch formach: tekstu literackiego i tekstu użytkowego. W programie PIRLS określa się osiągnięcia szkolne uczniów za pomocą testu opracowanego przez międzynarodowy zespół ekspertów. Jest on skonstruowany tak, żeby dostarczyć pełnej wiedzy o czytelniczych kompetencjach czwartoklasistów w odniesieniu do tekstów literackich i informacyjnych. W badaniu bierze udział kilkadziesiąt krajów z całego świata. Listę krajów biorących udział w poszczególnych edycjach badania znaleźć można na stronie: https://www.iea.nl/studies/iea/pirls.
Międzynarodowa definicja populacji będąca przedmiotem badania PIRLS zakłada, że stanowią ją dzieci, które chodzą do szkoły i kończą czwarty rok nauki na szczeblu ISCED 1, a ich średni wiek w momencie badania nie jest niższy niż 9,5 roku. Badanie w Polsce – podobnie jak w TIMSS – obejmuje więc uczniów klas czwartych szkół podstawowych. W każdym kraju spośród wszystkich szkół, do których uczęszczają uczniowie z tak zdefiniowanej populacji, losowana jest reprezentatywna próba (w Polsce to około 150 szkół). W szkołach, w których uczniowie podzieleni są na dwa lub więcej oddziałów, losuje się do badania nie więcej niż 2 oddziały. W badaniu biorą udział wszyscy uczniowie wylosowanego oddziału, a ankiety wypełniane są także przez rodziców, nauczycieli języka polskiego oraz dyrektorów szkół. Zbiory danych są ogólnodostępne, co umożliwia prowadzenie wtórnych analiz.
Cele badania
- dostarczenie rzetelnych i porównywalnych danych o osiągnięciach szkolnych uczniów z poszczególnych krajów oraz ich zróżnicowaniu, także ze względu na takie czynniki jak płeć czy pochodzenie społeczne uczniów;
- dostarczenie rzetelnej informacji o trendzie, czyli zmianach poziomu osiągnięć i ich zróżnicowania;
- dostarczenie danych kontekstowych, czyli informacji o warunkach, w których przebiega nauczanie i uczenie się, a także o postawach uczniów i nauczycieli, które mogą stanowić podstawę do wyjaśniania obserwowanych wyników uczniów.
Organizatorzy i wykonawcy badania
Inicjatorem i głównym organizatorem badania jest Międzynarodowe Stowarzyszenie Mierzenia Osiągnięć Szkolnych (International Association for the Evaluation of Educational Achievement, IEA). Jest to założona w 1958 r. niezależna międzynarodowa organizacja zrzeszającą instytucje badawcze i agencje rządowe. IEA prowadzi szereg międzynarodowych badań porównawczych dotyczących kompetencji uczniów w ramach różnych dziedzin (m.in. TIMSS, PIRLS, ICILS i ICCS).
W skład międzynarodowego konsorcjum badawczego odpowiadającego za realizację badania wchodzi także Międzynarodowy Ośrodek Badawczy przy Wydziale Edukacji w Koledżu Bostońskim (Lynch School of Education in Boston College), Sekretariat IEA w Amsterdamie, RTI International, Uniwersytet w Memphis i Expertisecentrum Nederlands. Instytucje te są odpowiedzialne za organizację badania przy ścisłej współpracy z IEA i zespołami badawczymi z krajów uczestniczących w badaniu. Partnerami w poprzednich edycjach badania byli: Agencja Testowania Edukacyjnego w Princeton (Educational Testing Service), Kanadyjski urząd statystyczny (Statistics Canada) w Ottawie, Narodowa Fundacja Badań Edukacyjnych (NFER) w Anglii i Walii, Australijska Rada Badań Edukacyjnych (ACER).
Realizacja badania w poszczególnych krajach
Badanie jest prowadzone przez krajowe zespoły badawcze. Każdy kraj powołuje krajowego koordynatora badania (National Research Coordinator – NRC), który wraz z zespołem sprawuje nadzór nad harmonogramem badania, dba o terminowe, rzetelne i zgodne z procedurami przeprowadzenie badania oraz o dostosowanie założeń badawczych do realiów swojego kraju. IEA zatrudnia międzynarodowego kontrolera jakości, który czuwa nad przebiegiem badania w terenie w danym kraju. Wszelkie odstępstwa od rygorystycznych procedur badawczych są odnotowywane w międzynarodowym raporcie z badania. W przypadku poważnych uchybień dany kraj może w ogóle nie zostać ujęty w raporcie.

- Wróć do listy artykułów
Ostatnie artykuły
